Το working capital ή αλλιώς το κεφάλαιο κίνησης είναι μια έννοια την οποία έχουμε συνηθίσει να την σκεφτόμαστε περισσότερο με το τρόπο που υπολογίζεται και λιγότερο με το τι πραγματικά είναι και τι δείχνει. Η κατανόηση του working capital πέρα από το τρόπο υπολογισμού θα μας βοηθήσει να αντιληφθούμε θέματα ρευστότητας καθώς και θέματα που σχετίζονται με το επιχειρηματικό περιβάλλον και το τρόπο που λειτουργεί μια εταιρεία. Η σχέση του working capital με το budget και κατ’ επέκταση με το business plan είναι πολύ στενή και όσο καλύτερα γίνει αντιληπτή τόσο περισσότερο θα βοηθήσει στην αξιολόγηση και τη λήψη επενδυτικών και επιχειρηματικών αποφάσεων.
Από τεχνικής άποψης το working capital υπολογίζεται πολύ απλά ως εξής:
Βραχυπρόθεσμες Απαιτήσεις – Βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις (Current Assets – Current Liabilities),
με την παρατήρηση ότι από τον υπολογισμό εξαιρούνται τα ταμειακά διαθέσιμα και ο δανεισμός καθώς δεν αποτελούν λειτουργικά στοιχεία, αυτός είναι εξάλλου και λόγος που δεν συμμετέχουν στο υπολογισμό των Free Cash Flows σε μια αποτίμηση.
Στις Βραχυπρόθεσμες Απαιτήσεις (current assets) γενικά περιλαμβάνονται οι Πελάτες, τα Αποθέματα και τα Προπληρωθέντα Έξοδα, με απλά λόγια στους λογαριασμούς αυτούς περιλαμβάνονται προκαταβολές που δίνονται και εισπράξεις που αναμένονται, όσο αυξάνονται αυτοί οι λογαριασμοί τόσο αυτό στοιχίζει σε cash σε μια εταιρεία.
Στις Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις (current liabilities) γενικά περιλαμβάνονται οι Προμηθευτές και οι Δεδουλευμένες Υποχρεώσεις (έξοδα των οποίων οι πληρωμές ακόμη οφείλονται), όσο αυξάνονται αυτοί οι λογαριασμοί τόσο ευνοείται το cash της εταιρείας καθώς καθυστερούν οι πληρωμές που πρόκειται να γίνουν και δεν έχουμε εκροές.
Προφανώς η δυσκολία δεν είναι στον υπολογισμό, αλλά στην κατανόηση του τι πραγματικά σημαίνει working capital, γιατί το υπολογίζουμε καθώς και τι πληροφόρηση μπορούμε να αντλήσουμε απαντώντας μέσα από ερωτήματα όπως:
Ποια είναι η δυναμική που διακρίνεται μέσα από την ανάλυση του; τι είναι αυτό που μας ενδιαφέρει να διερευνήσουμε; ποια η επίδρασή του σε μια εταιρεία; πως επηρεάζει το business plan, το budget ή την αποτίμηση; έχει περισσότερο σημασία η στατική αποτύπωση ή ο υπολογισμός της μεταβολής του working capital; επίσης η συσχέτιση της μεταβολής του working capital με τα έσοδα και το καθαρό αποτέλεσμα μας δείχνει κάτι πιο σημαντικό;
Καταρχήν η λογική του working capital πρέπει να εξετάζεται πάντα στο πλαίσιο του υπολογισμού του cash flow, καθώς το working capital αποτελεί επιμέρους συστατικό στοιχείο του cash flow. Για τον υπολογισμό του cash flow ξεκινάμε από το αποτέλεσμα στο P&L και κάνοντας διάφορες προσαρμογές (adjustments) καταλήγουμε στην ταμειακή θέση της εταιρείας. Στα απολογιστικά στοιχεία της εταιρείας την ταμειακή θέση τη γνωρίζουμε ούτως ή άλλως καθώς εμφανίζεται στον ισολογισμό, όμως με τη διαδικασία αυτή επαληθεύομαι και αναλύουμε ποιοτικά το τρόπο σχηματισμού των ταμειακών διαθεσίμων, παράδειγμα τι πόσα προέρχονται από τη προηγούμενη χρονιά, τι από λειτουργικές δραστηριότητες, ή τις χρηματοοικονομικές δραστηριότητες κλπ. Από τη άλλη όταν γίνονται οι προβλέψεις των οικονομικών καταστάσεων o υπολογισμός του cash flow είναι το εργαλείο που θα μας βοηθήσει μεταξύ άλλων στον υπολογισμό των ταμειακών διαθεσίμων. Ο υπολογισμός λοιπόν του working capital αποτελεί ένα υποσύστημα της διαδικασίας υπολογισμού του cash flow που μόλις έχουμε αναφέρει.
Στο financial modeling και την αποτίμηση ενδιαφερόμαστε ιδιαίτερα για τις μεταβολές του working capital από περίοδο σε περίοδο και όχι τόσο για την στατική διαφορά: current assets – current liabilities, η οποία τελικά δεν παρέχει κάποια ιδιαίτερη σημαντική και αξιοποιήσιμη πληροφόρηση και επιπλέον μπορεί να σημαίνει πολλά και διαφορετικά πράγματα. Ακόμη η ποσοστιαία συσχέτιση της μεταβολής του working capital με τα έσοδα και τα καθαρά κέρδη μπορεί να προσφέρει ενδιαφέροντα συμπεράσματα κατά την ανάλυση.
Η μεταβολή στο working capital μας δείχνει εάν αυξάνονται περισσότερο τα current assets ή τα current liabilities. Εάν η μεταβολή είναι αρνητική τότε αυξάνονται περισσότερο τα current assets, ενώ εάν η μεταβολή είναι θετική τότε αυξάνονται περισσότερο τα current liabilities.
Ενδεικτικά μια αρνητική μεταβολή στο working capital μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι η εταιρεία μπορεί να έχει υψηλά αποθέματα, όπως για παράδειγμα συνήθως εταιρείες που είναι στο χώρο του λιανικού εμπορίου, ή ακόμη ότι η εταιρεία μπορεί να καθυστερεί να εισπράξει τις απαιτήσεις της από τους πελάτες της, να προπληρώνει τα έξοδα της, ή ακόμη και να πληρώνει τους προμηθευτές της γρηγορότερα από τις εισπράξεις της. Οι αίτιες που μόλις αναφέραμε προφανώς δεν αποκλείουν η μια την άλλη καθώς τις περισσότερες φορές επηρεάζουν συνδυαστικά. Τo αντίθετο με βάσει το παράδειγμα που μόλις αναφέραμε ισχύει όταν έχουμε θετική μεταβολή στο working capital.
Σε κάθε περίπτωση πάντως θα πρέπει να εξετάζουμε τι επικρατεί στο κλάδο και τον ανταγωνισμό γενικότερα προκειμένου να μπορούμε να καταλήξουμε σε ασφαλή συμπεράσματα για το εάν είναι αποτελεσματική η διαχείριση του working capital που γίνεται.
Αυτό που ευνοεί το cash flow δεν σημαίνει ότι αποτελεί και την καλύτερη επιλογή από επιχειρηματική άποψη. Η καθυστέρηση για παράδειγμα στη πληρωμή των προμηθευτών μπορεί να βοηθάει την εταιρεία από άποψη cash flow καθώς παραμένει το cash στην εταιρεία από την άλλη όμως διαταράσσει τη σχέση με τους προμηθευτές και θέτει σε κίνδυνο την εφοδιαστική ροή της εταιρείας. Κατά ανάλογο τρόπο η διατήρηση χαμηλών αποθεμάτων μπορεί να έχει το θετικό ότι δεσμεύει λιγότερα κεφάλαια εάν όμως υπάρχει σε μια δεδομένη στιγμή αυξημένη ζήτηση ενδεχομένως να είναι δύσκολο να καλυφθεί και να χαθούν έτσι πωλήσεις. Όπως επίσης και χαμηλή πίστωση στους πελάτες μπορεί να επιτυγχάνει γρηγορότερη εισπραξιμότητα, το οποίο είναι θετικό από άποψη cash flow, όμως αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συρρίκνωση πελατείας και κατ΄ επέκταση σε μείωση εσόδων.
Μπορείτε να κατεβάσετε το παράδειγμα που ακολουθεί σε excel από το link, Working Capital Finance Skills
Η Finance Skills (https://financeskills.gr ) παρέχει επαγγελματική εκπαίδευση στην εφαρμοσμένη χρηματοοικονομική με τη χρήση μοντέλων excel, αναλυτικών σημειώσεων, video-παρουσιάσεων καθώς και άλλου υποστηρικτικού υλικού.